Na co zwrócić uwagę przy rozliczaniu zarobków niepełnoletniego dziecka?


Osobą niepełnoletnią jest dziecko, które nie ukończyło jeszcze 18. roku życia. W ten sposób osoby te są definiowane w Polsce, a prawo nie przyznaje im pełnej zdolności do czynności prawnych, przez co dziecko nie może we własnym imieniu zaciągać zobowiązań i nabywać praw. Może jednak zarobkować, a jego dochody mogą podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na takich samych zasadach, jak zarobki osób pełnoletnich. To oznacza, że z tytułu takich zarobków należy złożyć odpowiednie druki PIT do urzędu skarbowego. Tylko w nielicznych przypadkach rozliczenie roczne PIT składa dziecko na własne imię i nazwisko. W pozostałych PITy rodziców lub opiekunów nieletniego powinny uwzględniać uzyskane przez niego w poprzednim roku podatkowym zarobki.

 

Opodatkowanie dochodów nieletnich

Jeśli w poprzednim roku podatkowym zarobkowaliśmy, to powinniśmy sprawdzić, czy nasze przychody lub dochody nie stanowią podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W ustawie z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazano katalog zwolnień podatkowych. Nie mieszczą się w nim jednak wszystkie zarobki osób niepełnoletnich, co oznacza, że będą one podlegały opodatkowaniu na takich samych zasadach, jak gdyby były one uzyskane przez podatnika pełnoletniego. Rozliczenie podatkowe osoba małoletnia pozyskująca w poprzednim roku podatkowym dochody, powinna złożyć albo samodzielnie do Urzędu Skarbowego, korzystając z odpowiedniego druku PIT, albo też rodzic takiej osoby powinien je wykazać we własnym rozliczeniu podatkowym.

Kiedy obowiązuje rozliczenie samodzielne niepełnoletniego dziecka?

Ustawa o PIT wskazuje okoliczności, w których zarobki dziecka podlegać będą rozliczeniu indywidualnemu. PIT osoba niepełnoletnia będzie zobowiązana złożyć, jeśli w poprzednim roku podatkowym pozyskiwała dochody pochodzące z:

  • pracy na podstawie umowy o pracę,
  • umowy o dzieło lub umowy zlecenie,
  • praw autorskich prac małoletniego,
  • udzielonych licencji przez małoletniego,
  • stypendiów naukowych i socjalnych lub przedmiotów oddanych do swobodnego użytku.

Małoletni podatnicy muszą się rozliczyć w ten sam sposób, jeśli rodzice są pozbawieni prawa do pobierania pożytku z rzeczy dziecka. Nie mogą bowiem wówczas rozliczyć przychodów na jednym druku z rodzicem.

Muszą samodzielnie wypełnić właściwą dla nich deklarację podatkową roczną. Mają do wyboru dwa druki:

  • PIT-37 dla dochodów opodatkowanych skalą podatkową pozyskiwanych za pośrednictwem płatnika,
  • PIT-36 dla dochodów opodatkowanych skalą podatkową pozyskiwanych bez pośrednictwa płatnika.

Obie deklaracje po wypełnieniu powinny być złożone do 30 kwietnia kolejnego roku podatkowego do urzędu skarbowego. Małoletni, co ważne, nie ma prawa podpisać się pod deklaracją podatkową samodzielnie. Jego podpis nie niesie za sobą żadnych skutków prawnych. Rozliczenie PIT nie może jednak pozostać w ogóle nie podpisane - swój podpis składa na nim rodzic lub opiekun prawny dziecka. Można także posłużyć się przy tym rozliczeniem rocznym PIT online, bez konieczności podpisywania deklaracji, ale z obowiązkową weryfikacją wysokości ubiegłorocznych przychodów.

Rozliczenie za pośrednictwem rodziców

Najczęściej rozliczaniem zarobków niepełnoletniego dziecka muszą zająć się jego rodzice. W ich PITach powinny znaleźć się dochody małoletnich dzieci, które podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, szczegółowo określa, w jakich przypadkach dochody małoletniego dziecka będą musiały być uwzględnione w rozliczeniu rocznym rodzica.

Rodzic, rodzice albo opiekun czy opiekunowie niepełnoletniego będą mieli obowiązek uwzględnienia w swojej deklaracji PIT rocznej dochodów małoletniego dziecka, jeśli:

  • pochodzą one z wykonywanej przez niego działalności gospodarczej,
  • są nagrodami za wyniki w sporcie lub nauce,
  • pochodzą z pracy wykonywanej przez dziecko,
  • pozyskiwane były z przedmiotów, jakie uprzednio zostały oddane dziecku do swobodnego wykorzystywania.

Rodzic lub opiekun prawny niepełnoletniego dziecka, które w poprzednim roku podatkowym miało swoje zarobki, powinien je rozliczyć w swoim PIT. Musi przy tym złożyć obowiązkowo rozliczenie roczne z wykorzystaniem druku PIT-36, w którym ujmie dochody dziecka. Nie ma przy tym znaczenia, czy podatnik powinien generalnie skorzystać z deklaracji PIT-37, jako osoba pozyskująca w poprzednim roku podatkowym dochody opodatkowane na zasadach ogólnych, według dwustopniowej skali podatkowej, za pośrednictwem płatnika. Dochody małoletniego doliczane są wyłącznie w formularzu PIT-36.

Rozliczenie rodzica lub opiekuna z zarobkami dziecka polega na tym, że rodzic wpisuje własne dochody, a następnie dochody dziecka. Oba źródła są sumowane ze sobą i opodatkowane według właściwej stawki skali podatkowej:

  • 18 proc. dla dochodów w kwocie poniżej 85 528 zł,
  • 32 proc. dla nadwyżki dochody ponad kwotę 85 528 zł.

PIT-36 z dochodami dziecka składa rodzic lub opiekun prawny do właściwego względem miejsca zamieszkania urzędu skarbowego, w terminie do 30 kwietnia kolejnego roku podatkowego. Dodatkowo powinien wypełnić załącznik PIT/M, na którym wyszczególniane są dochody niepełnoletnich dzieci. Rodzic lub opiekun, który spełnia warunki zastosowania ulgi na dziecko, może ją ująć w takim wspólnym rozliczeniu podatkowym rocznym PIT-36.