Już 16 milionów Polaków rozliczyło się z podatku, dołącz do nich!

Program PITy 2017

Ustanowiona notarialnie rozdzielność majątkowa małżonków a deklaracje PITy


Z chwilą zawarcia związku małżeńskiego pomiędzy małżonkami zawiązywana jest wspólność majątkowa, o ile nie podpiszą oni stosownych dokumentów nazywanych intercyzą. Powoduje ona, że małżonkowie nie mają majątku wspólnego. Rozdzielczość majątkowa może być utworzona między innymi na mocy aktu notarialnego.

 

Na czym polega rozdzielczość majątkowa?

Przy podpisaniu aktu notarialnego ustanawiającego rozdzielczość majątkową, każdy z małżonków zachowuje majątek osobisty, nabyty przed zawarciem umowy. Aby móc zawiązać intercyzę, wymagane jest posiadanie pełnej zdolności do czynności prawnych przez obie strony, zgodności co do ustanawianego rodzaju ustroju majątkowego oraz dostarczenie notariuszowi aktu zawarcia małżeństwa, jeśli strony są już małżeństwem. Nie ma konieczności uzasadniania, dlaczego małżonkowie chcą ustanowić notarialną rozdzielczość majątkową, nazywaną potocznie intercyzą.

Z chwilą podpisania intercyzy, nie istnieje majątek wspólny małżonków, ale majątki odrębne każdego z małżonków. Mogą oni samodzielnie i swobodnie rozporządzać i pomnażać posiadane dobra, a małżonek nie może sprzeciwić się rozporządzeniom dotyczącym majątku własnego współmałżonka.

Po podpisaniu notarialnej rozdzielczości majątkowej małżonkowie nie mają majątku wspólnego, ale nie oznacza to, że nie mogą wspólnie nabywać praw na zasadzie współwłasności. Intercyzę niekoniecznie trzeba podpisywać przed zawarciem związku małżeńskiego. Można tego dokonać również w trakcie trwania małżeństwa, jeśli zajdzie taka potrzeba. Jeśli dochodzi do podpisania notarialnej rozdzielczości majątkowej po kilku latach małżeństwa, dotychczasowy majątek wspólny współmałżonków staje się współwłasnością ułamkową w świetle obowiązującego prawa, zaś udziały małżonków w takiej współwłasności są zaliczane proporcjonalnie do ich majątków osobistych.

Po co ustanawiana jest rozdzielczość majątkowa?

Rozdzielczość majątkowa współmałżonków jest dobrym rozwiązaniem, jeśli małżonek lub małżonkowie mają własne działalności gospodarcze, wymuszające na nich odpowiadanie za zobowiązania firmy całym swoim majątkiem. Jeśli jednak umowa intercyzy podpisywana jest w trakcie trwania małżeństwa, to roszczenia wierzycieli pokrywane muszą być z byłego majątku wspólnego współmałżonków, a nie tylko jednego z nich.

Rozliczenia podatkowe małżeństw

Deklaracje PITy małżonków powinny zostać złożone na drukach właściwych względem zastosowanej metody rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych z fiskusem. Zestawienie Pit może być złożone na jednym formularzu podatkowym, przy zastosowaniu preferencyjnego rozliczenia razem ze współmałżonkiem, ale po spełnieniu odpowiednich warunków.

Jednym z nich jest złożenie w zeznaniu podatkowym wniosku o wspólne opodatkowanie uzyskanych przez współmałżonków dochodów. Małżonkowie muszą również podlegać w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli mieć na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej swoje miejsce zamieszkania lub centrum interesów osobistych bądź zawodowych. Warunkiem formalnym rozliczenia na jednej deklaracji podatkowej jest pozostawanie przez cały poprzedni rok podatkowy w związku małżeńskim i istnienie pomiędzy małżonkami wspólności majątkowej. Jeśli któryś z wymienionych warunków nie jest spełniony, małżonkowie będą zobowiązani złożyć w Urzędzie Skarbowym dwie deklaracje PITy, na których rozliczą z fiskusem uzyskane w poprzednim roku podatkowym przychody, ujmując je w odpowiednim formularzu podatkowym.

Jak widać, jednym z warunków preferencyjnego rozliczenia razem ze współmałżonkiem jest trwanie wspólności majątkowej. Automatycznie, ustanowienie rozdzielczości majątkowej, czyli małżeńskiego ustroju majątkowego, w którym występują jedynie dwa majątki osobiste współmałżonków, likwiduje możliwość preferencyjnego rozliczania się. Jeśli intercyza jest zawierana w trakcie trwania małżeństwa, to małżonkowie nie będą mogli złożyć zestawienie Pit wspólnie za rok podatkowy, w którym podpisali notarialną rozdzielczość majątkową. Dla wspólnego rozliczenia, a raczej braku możliwości jego dokonania nie ma znaczenia, w jakim trybie – notarialnym czy sądowym, została ustanowiona rozdzielczość majątkowa współmałżonków.

O ile notarialna rozdzielczość majątkowa znosi możliwość złożenia jednego zestawienia Pit do Urzędu Skarbowego przez współmałżonków, to z taką sytuacją nie mamy do czynienia przy różnych adresach zameldowania czy zamieszkania współmałżonków. Prowadzenie w świetle prawa jednego gospodarstwa domowego nie jest wymagane ku temu, aby małżonkowie mogli złożyć jedno wspólne zestawienie Pit. W takim przypadku wspólne rozliczenie podatkowe powinno trafić jednak tylko do jednego Urzędu Skarbowego. Drugi urząd powinien zaś zostać zawiadomiony na piśmie, że podatnik rozlicza się ze współmałżonkiem w innym Urzędzie Skarbowym, w ramach preferencyjnego rozliczenia podatkowego. W oświadczeniu dotyczącym takiego zgłoszenia podatnik powinien wskazać, na jakim druku PIT została złożona w innym Urzędzie Skarbowym deklaracja podatkowa.

Decyzja o wspólnym rozliczeniu podatkowym musi być podjęta do końca kwietnia danego roku podatkowego. Takie rozliczenie składa się na druku PIT-37 lub PIT-36, czyli na deklaracjach PIT przeznaczonych dla podatników rozliczających się z Urzędem Skarbowym na zasadach ogólnych, według progresywnej, dwustopniowej skali podatkowej.

Druk podatkowy a wspólne rozliczenie

Nawet jeśli małżonkowie mają wspólność majątkową i byli małżeństwem przez cały poprzedni rok podatkowy, niekoniecznie będą mogli rozliczyć się wspólnie. Wszystko zależy tutaj od tego, na jakim formularzu PIT powinny zostać sporządzone Deklaracje PITy. Wykorzystywana przez podatników metoda opodatkowania przychodów czy dochodów będzie kluczowa dla określenia, czy mogą oni skorzystać ze wspólnego, preferencyjnego rozliczenia podatkowego łącznie ze współmałżonkiem, czy też nie.

Wspólne rozliczenie małżonków nie będzie możliwe, jeśli chociaż jedno z nich uzyskuje przychody opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych lub opodatkowane za pośrednictwem karty podatkowej. Ani bowiem zestawienie Pit na druku PIT-28, ani na PIT-16A nie stwarza możliwości skorzystania z omawianej preferencji podatkowej. Jeśli zatem małżonkowie mają ustanowioną notarialnie rozdzielczość majątkową bądź dysponują majątkiem wspólnym, to w takim przypadku muszą wypełnić odpowiednią dla siebie deklarację podatkową i złożyć ją niezależnie względem współmałżonka do właściwego dla nich Urzędu Skarbowego. Z podobnym przypadkiem będziemy mieli do czynienia, jeśli jedno ze współmałżonków płaci podatek liniowy od zysków z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Prawo do zastosowania wspólnego, preferencyjnego rozliczenia podatkowego łącznie ze współmałżonkiem zachowują podatnicy osiągający przychody z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub podobnych umów, opodatkowane ryczałtem, które jednak nie są zawierane w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej.