Już 16 milionów Polaków rozliczyło się z podatku, dołącz do nich!

Program PITy 2017

Kto ustala wartość nieruchomości otrzymanej w spadku i ustala podatek od spadku? PIT spadkobiercy.


Dziedzicząc w drodze spadku nieruchomość niewykluczone, że podatnik będzie musiał opłacić podatek od spadku na rzecz fiskusa. Na dodatek, jeśli sprzeda on taką nieruchomość w okresie 5 lat od jej nabycia, będzie musiał zapłacić jeszcze podatek dochodowy, a PIT spadkobiercy będzie musiał ujmować dochód uzyskany z takiej sprzedaży.

 

Zestawienie roczne pit spadkobiercy będzie powiększone o wartość nieruchomości. Pytanie tylko, kto taką wartość ustala w postępowaniu spadkowym? Czy zeznania podatkowe PITy spadkobierców każdorazowo będą musiały uwzględnić spadek? Czy można uniknąć takiej sytuacji?

Sprawa spadkowa

Niezależnie od tego, czy podatnik w związku z nabywanym spadkiem musi zapłacić podatek do spadków, czy też nie, powinien w swojej deklaracji dla celów spadków – SD-3 lub SC-Z2, podać prawidłową wartość majątku, jaki został nabyty przez niego w drodze spadku. Przypomnijmy, że zeznanie SD-3 jest zeznaniem podatkowym o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych, z kolei druk SD-Z2 jest zgłoszeniem o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych. Wartość spadku wyszczególniona w takich rozliczeniach podatkowych musi być poprawna i zgodna z rzeczywistością. Bowiem to na jej podstawie organ skarbowy dokonuje obliczenia podatku od spadków i darowizn.

Kto ustala wartość spadku?

Niezależnie od tego, co jest przedmiotem spadku, każdorazowo jego wartość ma obowiązek oszacować spadkobierca, czyli podatnik. Musi on przy tym pamiętać, że podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów, czyli tzw. czysta wartość spadku. Wartość ta ustalana jest według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania po stronie podatnika obowiązku podatkowego. Nabywca spadku musi w sposób rzetelny i zgodny z rzeczywistością ustalić wartość nabytych rzeczy lub praw majątkowych. Jeśli wartość ta nie odpowiada wartości rynkowej nieruchomości, wówczas organ podatkowy może wezwać nabywcę do podwyższenia lub obniżenia tej wartości.

Wartość rynkową rzeczy lub praw majątkowych określa się, zgodnie z istniejącym stanem prawnym, na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia powstania obowiązku podatkowego. Przy nieruchomości odziedziczonej w spadku należy jej wartość określić posiłkując się wartością innych, podobnych nieruchomości, z tej samej lokalizacji w danym mieście.

Jeżeli spadkobierca nie dokonał określenia wartości nabytych rzeczy lub praw majątkowych, bądź ich wartość określona przez niego nie odpowiada, według oceny naczelnika urzędu skarbowego, wartości rynkowej, organ ten wezwie nabywcę do jej określenia, podwyższenia lub obniżenia, w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Jednocześnie, organ podatkowy w wezwaniu podaje wartość przedmiotu spadku według własnej, wstępnie dokonanej oceny. Jeśli spadkobierca pomimo wezwania, nie wywiąże się z obowiązku określenia wartości nieruchomości spadkowej lub poda wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, naczelnik urzędu skarbowego dokona jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez nabywcę wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33 % od wartości podanej przez nabywcę, koszty opinii biegłego ponosi nabywca. 

Jak określić wartość spadku?

Skoro moment powstania obowiązku podatkowego będzie właściwym momentem dla określenia wartości rzeczy lub praw majątkowych przekazanych spadkobiercom w spadku, może to wywoływać pewne kłopoty. Mianowicie może wystąpić rozbieżność pomiędzy wartością majątku z dnia wystąpienia obowiązku podatkowego, czyli z chwilą przyjęcia spadku, a chwilą jego nabycia, czyli chwilą śmierci spadkobiercy. Może zdarzyć się, że przed dokonaniem wyliczenia wartości przedmiotu spadku, nastąpi ubytek takiej rzeczy spowodowany siłą wyższą. W takim przypadku należy przyjąć do ustalenia wartości spadku stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru podatku, a odszkodowanie za powstały nabytek, należne z tytułu ubezpieczenia, tym samym wliczy się do podstawy wymiaru.

Jeśli po dacie powstania obowiązku podatkowego nastąpił przyrost lub zmniejszenie wartości majątku, np. poprzez rozbudowanie nieruchomości, nie wpłynie to na ustaloną wartość przedmiotu spadku.

Podatek od spadku i podatek PIT

Na podstawie ustalonej przez nabywcę spadku wartości nieruchomości przekazanej w drodze dziedziczenia, organ podatkowy wyznacza, jaki podatek podatnik zapłaci. Mowa tu o podatku od spadków i darowizn. Oczywiście, są pewne zwolnienia podatkowe, jakie w takiej sytuacji znajdują swoje zastosowanie.

Ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn mogą skorzystać w przypadku nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, przez członków tzw. zerowej grupy podatkowej. Do grupy tej zalicza się spadkobierców należących do najbliższej rodziny spadkodawcy. Będą to:

  • Małżonek,
  • Zstępni, tj. dzieci, wnuki, prawnuki,
  • Wstępni, tj. rodzice, dziadkowie, pradziadkowie,
  • Pasierb,
  • Rodzeństwo,
  • Ojczym,
  • Macocha.

Warunkiem skorzystania ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn będzie zgłoszenie faktu nabycia nieruchomości w ramach spadku właściwemu naczelnikowi Urzędu Skarbowego. Oświadczenie o nabyciu spadku musi zostać złożone w okresie do 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, albo w ciągu 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o nabyciu spadku, lub od daty zarejestrowania u notariusza aktu poświadczenia dziedziczenia. Zawiadomienie o nabyciu spadku, które pozwala na zwolnienie od podatku od spadków i darowizn najbliższą rodzinę spadkodawcy, składa się na druku SD-Z2.

Jeśli po nabyciu spadku w formie nieruchomości, w ciągu 5 lat od tego momentu nabycia, właściciel nieruchomości sprzeda ją, będzie musiał zapłacić podatek dochodowy od uzyskanej kwoty. Jego zestawienie roczne pit będzie musiało ją uwzględnić.