Zawarcie związku małżeńskiego w kontekście przepisów podatkowych - czy wspólny PIT i wspólny budżet domowy w dzisiejszych czasach się opłaca?


Współmałżonkowie mają możliwość przy spełnieniu określonych warunków zapisanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 roku , do korzystania ze wspólnego rozliczania formularzy PIT. Rozliczenie roczne PIT małżonków złożone może być jedynie na drukach PIT-37 lub PIT-36.

 

Czy zeznanie Pit współmałżonków złożone wspólnie zawsze będzie opłacalne dla budżetu domowego, zwłaszcza w dzisiejszych czasach? Czy są przypadki, w których lepszym rozwiązaniem będzie złożenie przez małżonków uprawnionych do takiej preferencji podatkowej, dwóch oddzielnych rozliczeń rocznych PIT?

Kto korzysta z preferencji podatkowej?

Z preferencyjnego rozliczenia rocznego PIT małżonków mogą korzystać wyłącznie osoby będące w formalnym związku małżeńskim. Oznacza to, że wspólnego zeznania PIT nie złożą osoby, które pomimo, że żyją w jednym gospodarstwie domowym, nie mają ślubu cywilnego lub konkordatowego. Małżonkowie muszą być więc w rzeczy samej małżeństwem w świetle obowiązującego prawa cywilnego, aby móc korzystać z takiej preferencji w opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. To nie jedyny warunek, jaki małżonkowie muszą spełnić, aby zeznanie Pit złożyć wspólnie. Rozliczenie roczne współmałżonków będzie można złożyć na jednym druku PIT, jeśli:

∙      Małżonkowie pozostają w związku małżeńskim przez cały poprzedni rok podatkowy, za który chcą dokonać rozliczenia podatkowego. Zeznanie Pit wspólnie będzie mogło być złożone, jeśli np. w 2012 roku małżonkowie wzięli ślub, a chcą wspólnie rozliczyć się za dochody pozyskane w całym 2014 roku. Jeśli małżeństwo zostało zawarte choćby 2 stycznia 2015 roku, to małżonkowie za rok ten nie będą mogli rozliczać się wspólnie. Rozliczenie roczne PIT małżonków wspólnie będzie mogło zostać złożone w Urzędzie Skarbowym poprawnie, dopiero po upływie kolejnego roku podatkowego.

∙      Pomiędzy małżonkami istnieje wspólność majątkowa – jest ona zawierana wraz z zawarciem cywilnego związku małżeńskiego. Musi ona, podobnie jak samo małżeństwo, trwać cały rok podatkowy, aby małżonkowie mogli złożyć wspólne zeznanie Pit ze swoich dochodów rocznych. Wspólność małżeńska może zostać zerwana lub też może nigdy nie zaistnieć, jeśli małżonkowie, przed zawarciem związku małżeńskiego lub też w czasie trwania małżeństwa, podpisali notarialną rozdzielczość majątkową, czyli tzw. intercyzę. Dokument ten powoduje, że małżonkowie nie mają majątku wspólnego, a dwa majątki osobiste, z których rozliczają się z fiskusem na samodzielnych rozliczeniach rocznych PIT. Jeśli wspólny majątek współmałżonków nie istnieje, nie ma też możliwości skorzystania z preferencji podatkowej dla współmałżonków. Rozwód znosi wspólność majątkową i uniemożliwia wspólne rozliczenie roczne małżonków.

∙      Rozliczają się z fiskusem na zasadach ogólnych, według dwustopniowej, progresywnej skali podatkowej – 18 i 32%. Nie ma możliwości wspólnego rozliczenia podatkowego na drukach PIT-28, PIT-16A, PIT-36L czy też PIT-38. Rozliczenie z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, karty podatkowej, podatku liniowego czy dochodów kapitałowych nie umożliwia korzystanie preferencji dla małżonków w postaci wspólnego rozliczenia PIT. Jeśli zaś podatnicy rozliczają się na drukach PIT-36 i PIT-37, nie ma problemu, aby rozliczenie roczne było złożone wspólnie ze współmałżonkiem, po spełnieniu wcześniejszych wymagań.Formularz PIT przeznaczony do rozliczania ulgi na dzieci - jak wypełniamy, do kiedy składamy...

∙      Współmałżonkowie poinformują fiskusa, w stosownym, pisemnym oświadczeniu, że za dany rok podatkowy będą opodatkowywać się łącznie. Warto podkreślić, że w takim piśmie wysłanym do właściwego względem miejsca zamieszkania podatnika Urzędu Skarbowego należy wskazać, na jakim druku PIT będą rozliczali się wspólnie małżonkowie.

Na czym polega korzyść ze wspólnego rozliczenia podatkowego?

Zawarcie związku małżeńskiego w kontekście przepisów ustawy o PIT niesie za sobą konkretne korzyści, w postaci rozliczenia rocznego wspólnego małżonków. Największe korzyści przy składaniu wspólnej deklaracji podatkowej PIT odniosą zdecydowanie ci małżonkowie, u których jeden ze współmałżonków zarabia tyle, że zmuszony jest do opłacania na rzecz fiskusa zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych według drugiej stawki skali podatkowej 32%, zaś drugi współmałżonek nie uzyskuje żadnych dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, albo dochody te mieszczą się w ramach kwoty wolnej od podatku. W takiej sytuacji bowiem rozliczenie roczne PIT małżonków składane wspólnie powoduje, że podatek należny fiskusowi jest obliczany dla całej deklaracji podatkowej. Polega to na tym, że łączna deklaracja współmałżonków wykazuje ich łączny dochód do opodatkowania, po uwzględnieniu ulg i odliczeń podatkowych, zaś podatek dochodowy należny fiskusowi jest liczony w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków.

Pierwszy próg skali podatkowej wynosi 85 528 zł, a podwójna jego wysokość to 171 056 zł. Jeśli małżonkowie wspólnie uzyskują właśnie taki dochód, odnoszą z rozliczenia wspólnego zdecydowanie największe korzyści, jeśli dochód ten jest wypracowany przez jednego z podatników w małżeństwie. W takiej sytuacji bowiem po podzieleniu dochodów małżonków na pół okaże się, że stawkę podatku tak naprawdę należy wyliczyć dla kwoty dochodu wynoszącej 85 528 zł i będzie ona wynosiła zaledwie 18%, zamiast 32%. Podatnicy uzyskają więc w takiej sytuacji zwrot nadpłaconego podatku, z tytułu  płaconych przez cały rok zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Jeśli współmałżonkowie w takiej sytuacji rozliczaliby się oddzielnie, zapłaciliby znacznie większy podatek. Dodatkowo, przy wspólnym rozliczeniu, małżonkowie mogą skorzystać oboje z kwoty wolnej od podatku i odpowiednio obniżyć o kwotę 2x 3091 zł swój dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Wspólne rozliczenie roczne będzie neutralne pod względem finansowym, jeśli  małżonkowie po uwzględnieniu w swoim rozliczeniu wszystkich ulg odliczanych od dochodu, uzyskają dochód do opodatkowania w wysokości 85 528 zł. W takiej sytuacji można złożyć równie dobrze dwa formularze PIT do Urzędu Skarbowego.