Podatki

Podatek od odszkodowania: Jak opodatkowane jest odszkodowanie?

Autor Monika Wasilewska
Monika Wasilewska23.12.20236 min.
Podatek od odszkodowania: Jak opodatkowane jest odszkodowanie?

Podatek od odszkodowania jest kwestią, która interesuje wielu poszkodowanych. Wypłacane odszkodowania mogą podlegać opodatkowaniu, jednak nie zawsze. Wiele zależy od rodzaju i przyczyny odszkodowania. W niniejszym artykule wyjaśnimy, kiedy odszkodowanie jest zwolnione z podatku, a kiedy trzeba odprowadzić podatek i w jakiej wysokości.

Kluczowe wnioski:
  • Odszkodowania za uszczerbek na zdrowiu zazwyczaj nie podlegają opodatkowaniu.
  • Podatek pobierany jest m.in. od odszkodowań za utracone korzyści czy zadośćuczynień.
  • Stawka podatku wynosi 19% wartości odszkodowania.
  • Osoby fizyczne same muszą rozliczyć i wpłacić należny podatek.
  • Nieopłacenie podatku od odszkodowania grozi sankcjami skarbowymi.

Od czego zależy podatek od odszkodowania?

Podatek od odszkodowania zależy przede wszystkim od rodzaju wypłacanego świadczenia. Nie każde odszkodowanie lub zadośćuczynienie jest bowiem opodatkowane.

Kluczowe jest źródło odszkodowania oraz przyczyna, dla której je wypłacono. Jeśli odszkodowanie wypłaca ubezpieczyciel w ramach umowy ubezpieczenia, co do zasady nie podlega opodatkowaniu. Z kolei odszkodowania za szkody majątkowe czy utracone korzyści przyznane w wyniku procesu sądowego czy ugody są już opodatkowane.

Ważny jest również status podatkowy poszkodowanego. Osoby fizyczne i osoby prawne inaczej rozliczają podatek od odszkodowań. Przedsiębiorcy mogą zaliczyć odszkodowanie do kosztów uzyskania przychodów.

Podstawą do określenia podatku jest zatem przede wszystkim cel w jakim przyznano odszkodowanie oraz jego wysokość. Im wyższa kwota tym większy podatek, choć z reguły wynosi on 19% wartości świadczenia.

Podatek a rodzaj szkody

W przypadku odszkodowań wypłacanych z tytułu szkód na mieniu, szkód majątkowych czy utraconych dochodów, zastosowanie ma 19% stawka podatku od wartości wypłaconego świadczenia. Dotyczy to zarówno osób fizycznych, jak i przedsiębiorców.

Inaczej sytuacja wygląda w przypadku odszkodowań za uszczerbek na zdrowiu. Jeśli poszkodowany doznał kalectwa, został ranny lub poniósł szkodę na osobie, otrzymane świadczenie jest wolne od podatku. Ma to zrekompensować negatywne skutki wypadku.

Kiedy odszkodowanie jest zwolnione z podatku?

Ustawodawca przewidział kilka sytuacji, gdy mimo wypłaty odszkodowania nie trzeba odprowadzać podatku. Dotyczy to przede wszystkim odszkodowań za uszczerbek na zdrowiu, ale nie tylko.

Z podatku zwolnione są między innymi:

  • odszkodowania wypłacone z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych;
  • świadczenia otrzymane z ubezpieczenia na życie w razie dożycia do oznaczonego wieku;
  • odszkodowania z umowy ubezpieczenia OC i AC;
  • odszkodowania za błędy medyczne.

Co więcej, jeśli strony polubownie ustaliły wysokość odszkodowania w drodze ugody sądowej lub przed sądem polubownym, również nie ma obowiązku podatkowego w tym zakresie.

Jakie są stawki podatku od odszkodowania?

Zasadniczo odszkodowania opodatkowane są według stawki 19%. Wynika to z faktu, że co do zasady traktowane są jako pozostałe przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Taka też obowiązuje dla nich stawka podatku PIT i CIT.

Warto jednak wiedzieć, że w określonych okolicznościach można skorzystać ze zwolnienia lub obniżonej stawki podatkowej. Dotyczy to na przykład niewielkich jednorazowych odszkodowań, gdzie można zastosować kwotę wolną od podatku.

Rodzaj odszkodowania Stawka podatku
za szkody na mieniu 19%
za utracone korzyści 19%
za uszczerbek na zdrowiu zwolnione

Jak rozliczyć podatek od odszkodowania?

Podatek od odszkodowania: Jak opodatkowane jest odszkodowanie?

Wypłacający odszkodowanie, na przykład towarzystwo ubezpieczeniowe, nie ma obowiązku naliczania i odprowadzania podatku. Obowiązek podatkowy spoczywa bowiem na osobie otrzymującej świadczenie.

Osoba fizyczna sama musi zatem obliczyć i rozliczyć należny podatek dochodowy (PIT) z otrzymanego odszkodowania. Robi się to w zeznaniu rocznym PIT, wykazując kwotę odszkodowania jako przychód podlegający opodatkowaniu.

Z kolei osoby prawne mogą rozliczyć podatek od odszkodowania kwartalnie lub rocznie w ramachCIT. W tym przypadku odszkodowanie można jednak zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, co obniża podstawę opodatkowania.

Ulga abolicyjna w podatku

Warto wiedzieć, że od niezapłaconego wcześniej podatku od odszkodowań można skorzystać z tzw. ulgi abolicyjnej. Umożliwia ona jednorazowe rozliczenie zaległego podatku bez konieczności uiszczania odsetek za zwłokę czy ewentualnych kar.

Ulga ta jest dostępna zarówno dla osób fizycznych, jak i prawnych. Warunkiem jej zastosowania jest terminowe złożenie odpowiedniego zgłoszenia do naczelnika urzędu skarbowego.

Kto musi zapłacić podatek od odszkodowania?

Z obowiązkiem zapłaty podatku od odszkodowania mamy do czynienia w przypadku osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz osób prawnych.

Osoby fizyczne będące przedsiębiorcami mogą zaliczyć odszkodowanie do kosztów uzyskania przychodów, co powoduje, że faktycznie podatek jest niższy lub w ogóle nie występuje.

Zapłacić podatek trzeba więc będąc:

  • osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej;
  • spółką kapitałową (np. sp. z o.o., S.A.);
  • inną osobą prawną, np. fundacją, stowarzyszeniem.

Osoby te samodzielnie rozliczają i opłacają należny podatek dochodowy (PIT albo CIT) od otrzymanego odszkodowania.

Gdzie zgłosić podatek od wypłaconego odszkodowania?

Obowiązek zgłoszenia i rozliczenia podatku od odszkodowania spoczywa na osobie otrzymującej świadczenie, np. poszkodowanym w wypadku. Robi się to składając zeznanie podatkowe we właściwym urzędzie skarbowym.

Należny podatek od odszkodowania zgłasza się i rozlicza w ramach comiesięcznych/ kwartalnych deklaracji podatkowych lub dopiero w zeznaniu rocznym.

Jeżeli odszkodowanie wypłacono osobie fizycznej, należy złożyć zeznanie PIT (za pośrednictwem Twój e-PIT lub samodzielnie). Osoby prawne składają natomiast deklarację CIT.

Niezależnie czy jest się osobą fizyczną czy osobą prawną, zobowiązania podatkowe z tytułu odszkodowań zgłasza i realizuje się wobec właściwego terytorialnie urzędu skarbowego.

Podsumowanie

Odszkodowanie a podatek to kwestia, która często budzi wątpliwości wśród osób otrzymujących odszkodowania. Nie zawsze wiadomo, czy od takiego świadczenia trzeba zapłacić podatek, a jeśli tak to w jakiej wysokości. W niniejszym artykule starano się przedstawić najważniejsze zasady opodatkowania odszkodowań w sposób przystępny.

Przede wszystkim warto wiedzieć, że nie każde odszkodowanie podlega opodatkowaniu. Są takie rodzaje świadczeń, które korzystają ze zwolnienia z podatku. Z drugiej jednak strony spora część wypłacanych odszkodowań podlega standardowej 19% stawce podatkowej. Dotyczy to głównie odszkodowań za szkody rzeczowe czy majątkowe.

Kluczowa okazuje się przyczyna, z jakiej przyznano odszkodowanie. Inaczej bowiem traktuje się świadczenia wypłacane za uszczerbek na zdrowiu, inaczej za szkody w mieniu. Istotny jest też podmiot wypłacający – czy pochodzi z ubezpieczenia, czy jest przyznane przez sąd lub ugodą. Od tego zależy, czy od odszkodowania trzeba zapłacić podatek.

Podsumowując, kwestia opodatkowania odszkodowań nie jest jednoznaczna. Zależy od wielu czynników i każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie. Niemniej przepisy przewidują także pewne ulgi i zwolnienia podatkowe w tym zakresie. Dlatego warto znać swoje prawa i obowiązki jako podatnika.

Oceń artykuł

rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

5 Podobnych Artykułów:

  1. Jak odliczyć internet od podatku? Ulga za internet 2020
  2. Jak doliczyć dochody małoletnich dzieci i rozliczyć pit
  3. Podatek liniowy a ulga na dziecko - porównanie i wyjaśnienie
  4. Urząd Skarbowy Praga Północ - Jagiellońska Warszawa
  5. PIT 28A do druku 2019 PDF - druki do pobrania
Autor Monika Wasilewska
Monika Wasilewska

Jestem doświadczoną podróżniczką, która od wielu lat przemierza świat. Dzielę się na blogu praktycznymi poradami związanymi z podróżowaniem - jak tanio kupić bilety lotnicze, gdzie szukać noclegów czy jak zorganizować wyprawę na własną rękę. Opowiadam o najciekawszych miejscach, które odwiedziłam i polecam Wam je z czystym sercem. Zapraszam w inspirującą podróż!

Udostępnij post

Napisz komentarz

Polecane artykuły

ZUS Żywiec - Godziny otwarcia i Kontakt
PodatkiZUS Żywiec - Godziny otwarcia i Kontakt

ZUS Żywiec - wszystkie niezbędne informacje o godzinach otwarcia, numerze telefonu 33 861 38 91, lokalizacji oraz możliwości załatwienia spraw w placówce przy ul. Dworcowej 38. Dowiedz się jak dojechać, gdzie zaparkować oraz jak umówić e-wizytę.