Już 16 milionów Polaków rozliczyło się z podatku, dołącz do nich!

Program PITy 2020

Czy właściciel firmy uwzględnia w swoim rocznym PIT tzw. odprawę dla pracownika


Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników reguluje zasady wypłaty odprawy pieniężnej zwalnianym pracownikom. Przepisy tejże ustawy znajdują zastosowanie obowiązkowo w przedsiębiorstwach, w których pracodawcy zatrudniają w przeliczeniu na pełne etaty co najmniej 20 pracowników.

 

Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, aby pracodawca zatrudniający mniejszą liczbę pracowników w przepisach wewnątrzzakładowych przewidział możliwość wypłaty odprawy pracowniczej. Pytanie tylko, czy deklaracja roczna Pit pracodawcy powinna uwzględniać odprawę w ramach kosztów uzyskania przychodów i czy roczny PIT właściciela firmy z tytułu wypłaconej odprawy będzie mógł obniżyć podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Zasady wypłaty odprawy pieniężnej przy zwolnieniu

Art. 8 wspominanej ustawy wskazuje, że pracownikowi, w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach grupowych zwolnień, należy się odprawa pieniężna w wysokości: 

  1. jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 2 lata,
  2. dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat,
  3. trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy ponad 8 lat.

Odprawa pieniężna nie może jednocześnie przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, obowiązujących w dniu rozwiązania stosunku pracy. Te same zasady wypłaty odprawy pieniężnej będą mogły obowiązywać także przy zwolnieniach indywidualnych, jeśli przyczyna wypowiedzenia lub rozwiązania stosunku pracy nie będzie dotyczyła pracownika i będzie wyłącznym powodem zwolnienia. Jeżeli przyczyną rozwiązania stosunku pracy, prócz przyczyn niedotyczących pracownika, są też okoliczności leżące po jego stronie, to pracownik nie uzyska prawa do odprawy.

W przypadku, gdy pracodawca wręcza pracownikowi wypowiedzenie zmieniające, a ten nie przyjmuje go z przyczyn, które nie leżą po jego stronie, pracodawca zwalniając go z pracy będzie miał obowiązek wypłacenia odprawy. Odprawa przysługuje każdemu pracownikowi objętemu zwolnieniem grupowym lub zwolnionemu indywidualnie, niezależnie od tego czy ma inne źródło dochodu. Odprawę należy wypłacić pracownikowi w ostatnim dniu trwania stosunku pracy.

Przychód i koszt

W związku z art. 12 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych, odprawy wypłacane zwalnianym pracownikom, są dla nich przychodem ze stosunku pracy. Deklaracja roczna Pit pracownika musi więc uwzględnić wysokość odprawy pieniężnej wypłaconej przy zwolnieniu z pracy w ogólnej kwocie przychodów uzyskanych w danym roku podatkowym. Odprawa będzie podlegała opodatkowaniu na zasadach ogólnych, według dwustopniowej, progresywnej skali podatkowej.

Opodatkowanie odpraw pieniężnych również wynika z przepisów ustawy o PIT. Odprawy pieniężne wypłacane na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, zostały wykluczone ze zwolnienia od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT.

Z perspektywy pracodawcy takie opodatkowanie odprawy pieniężnej powoduje, że jest on zobowiązany do pobrania od niej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i jej wpłacenia do Urzędu Skarbowego. Pracownikowi w związku z wypłatą odprawy pieniężnej przysługują koszty uzyskania przychodu, które uwzględnia się przy obliczaniu zaliczki na podatek dochodowy w przypadku, gdy w danym miesiącu pracownik uzyskał przychód ze stosunku pracy.

Odprawy pieniężne przy zwolnieniu z pracy nie są oskładkowane. Wynika to z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Na mocy tego przepisu należy określić, że podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne nie stanowią odprawy, odszkodowania i rekompensaty wypłacane pracownikom z tytułu wygaśnięcia lub rozwiązania stosunku pracy, w tym z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.

Koszty po stronie pracodawcy

Skoro odprawy pieniężne wypłacane pracownikom są dla nich przychodem ze stosunku pracy, wypełniając roczny PIT właściciela firmy można je uwzględnić w gronie kosztów podatkowych, obniżając tym samym podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.