Czy nasz system podatkowy blokuje wzrastanie inwestycji?


Podejmowanie inwestycji krajowych i zagranicznych jest jedyną drogą ku wzrostowi gospodarczemu całego kraju. Dlatego też ustawodawcom powinno zależeć na tym, aby stwarzać jak najlepsze warunki do inwestowania w państwie. Niemniej polski system podatkowy nie sprzyja podejmowaniu inwestycji. Zbyt wysoki podatek od inwestycji, jaki płacą inwestorzy generujący zyski ze swojej aktywności gospodarczej, także nie jest czynnikiem, który pobudzałby polskie inwestycje. Eksperci fundacji Forum Obywatelskiego Rozwoju wskazują nawet, że tym, co hamuje inwestycje w Polsce, jest w pierwszej kolejności niepewność dotycząca stabilności i interpretacji przepisów podatkowych aktualnych w naszym kraju. Czy rzeczywiście tak jest?

 

Regulacje podatkowe w Polsce barierą rozwojową

Polscy przedsiębiorcy w wielu przypadkach wskazują, że istniejący w kraju system podatkowy skutecznie ogranicza ich możliwości rozwoju i skutecznego konkurowania z firmami zagranicznymi. W badaniu „Global Competitiveness Report 2014/2015” aż 25 proc. przedsiębiorców wskazało, że regulacje podatkowe są barierą rozwojową, podczas gdy mediana dla całego regionu Europy Środkowo-Wschodniej wynosi niecałe 10 proc. Na tej podstawie można wysnuć wniosek, że nasz system podatkowy blokuje wzrastanie inwestycji.

Przedsiębiorcy jednocześnie zaznaczają, że niepewność co do kontynuacji istniejących ram systemu podatkowego oraz odmienne zasady interpretacji podatkowych, jeszcze bardziej negatywnie oddziałują na ich działalność, niż wysokie stawki podatkowe, w tym podatku dochodowego PIT przy drugim progu skali podatkowej.

Podatki podnoszą kosztochłonność inwestycji

Przedsiębiorcy kalkulując koszty planowanej inwestycji, muszą uwzględnić wysokie podatki, jakie są od nich wymagane przez państwo. Wpływa to na znaczny wzrost kosztów inwestycji. Na tle Europy Środkowo-Wschodniej, Polska wypada pozytywnie w kwestii efektywnego opodatkowania firm. Nieco gorzej jest w zakresie opodatkowania inwestycji w maszyny. W 2012 roku w Polsce efektywna stawka opodatkowania inwestycji w maszyny wynosiła 18,4 proc., a w całym regionie -13,6 proc.

Opodatkowanie przedsiębiorców w Polsce

W naszym kraju osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą już podczas rejestracji firmy w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, powinny podać wybraną formę opodatkowania. Mają do wyboru:

  • opodatkowanie na zasadach ogólnych według dwustopniowej, progresywnej skali podatkowej 18 i 32 proc.,
  • opodatkowanie podatkiem liniowym według jednolitej stawki 19 proc.,
  • opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych,
  • opodatkowanie kartą podatkową.

Jeśli w trakcie rejestracji firmy przedsiębiorca nie poda wybranej metody opodatkowania, automatycznie zostanie objęty opodatkowaniem według skali podatkowej. Jest to najprostsza metoda, w której podstawą opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych jest dochód podatnika z działalności gospodarczej, czyli różnica pomiędzy przychodem a kosztem jego uzyskania. Podatek opłacany jest według schematu:

  • 18% minus kwota zmniejszająca podatek 556,02 zł dla dochodu do 85 528 zł,
  • 14 839, 02 zł + 32% nadwyżki ponad 85 528 zł  dla dochodu powyżej pierwszego progu skali podatkowej.

Przedsiębiorca zobowiązany jest w ciągu roku podatkowego do odprowadzania na rzecz fiskusa zaliczek miesięcznych lub kwartalnych na podatek dochodowy. Następnie podlegają one rozliczeniu w rocznej deklaracji podatkowej PIT, na druku PIT-36. Można w nim odliczyć opłacone składki ZUS, uwzględnić zaliczki podatkowe, a także kwotę wolną od podatku w wysokości 3091 zł oraz przekazać 1% podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego.

Dodatkowo PIT-36 może zostać złożony jako wspólna deklaracja małżonków lub jako deklaracja osoby samotnie wychowującej dziecko. PIT-36 powinien trafić do Urzędu Skarbowego w terminie do 30 kwietnia kolejnego roku podatkowego.

W przypadku podatku liniowego podstawą opodatkowania jest dochód podatnika, ale bez względu na jego wysokość zawsze zastosowanie ma stawka 19 proc. podatku dochodowego. Rozliczenie roczne podatnik składa na druku PIT-36L w terminie do 30 kwietnia kolejnego roku podatkowego. Zobowiązany jest też, podobnie jak przy skali podatkowej, do prowadzenia księgowości w oparciu o Księgę Przychodów i Rozchodów bądź o księgi rachunkowe.

Przy ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych wystarczy prowadzić uproszczoną księgowość, ewidencjonując wyłącznie przychody. Przy karcie podatkowej obowiązki księgowe są zredukowane do absolutnego minimum, ale jednocześnie takie opodatkowanie nie jest dostępne dla wszystkich przedsiębiorców i nie pozwala na skorzystanie w zeznaniach podatkowych z licznych ulg i preferencji. Zeznanie podatkowe w przypadku ryczałtowego systemu rozliczania z podatku PIT składa się na druku PIT-28, a przy karcie podatkowej - PIT-16A.