Już 16 milionów Polaków rozliczyło się z podatku, dołącz do nich!

Program PITy 2017

Spadek w postaci ziemi rolnej i jej sprzedaż w rozumieniu ustawy o Pit


Ziemia rolna wchodzi w skład gospodarstwa rolnego, które w Kodeksie Cywilnym określono jako grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Dziedziczenie gospodarstw rolnych, w tym ziemi rolnej, odbywa się na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 14 lutego 2001 roku. Orzeczenie owo zniosło restrykcje w zakresie dziedziczenia gospodarstw rolnych.

 

Wcześniejsze zasady dziedziczenia

Przed 2001 roku obowiązywała selekcja spadkobierców. Aby mogli oni odziedziczyć gospodarstwo rolne o powierzchni powyżej 1 ha, musieli nie tylko być spadkobiercami ustawowymi, powołanymi do spadku, ale również spełniać określone prawem kwalifikacje do przejęcia ziemi rolnej. W ten oto sposób państwo ograniczało możliwość dziedziczenia ziemi rolnej – na swoją korzyść. Nieodziedziczone spadki w postaci gospodarstw rolnych przechodziły do PGR-ów (Państwowych Gospodarstw Rolnych).

Nowe zasady dziedziczenia ziemi rolnej

Spadki otwarte, po wejściu w życie wspomnianego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, dokonywane są jednak już na nowych zasadach. Nie ma tu mowy o selekcji spadkobierców i każdy z nich ma takie same prawa do spadku. Ziemia rolna podlega dziedziczeniu testamentowemu i ustawowemu.

Podatek od spadku

Otrzymanie w spadku ziemi rolnej nie pociągnie po stronie spadkobiercy kosztów podatkowych w podatku od spadków i darowizn, jeśli spadkobierca będzie zaliczony do I grupy podatkowej. Grupa ta, w której wymienia się małżonka, wstępnych, zstępnych, rodzeństwo, ojczyma i macochę, może skorzystać ze zwolnienia podatkowego i nie płacić podatku od spadku, o ile zgłosi fakt nabycia spadku we właściwym Urzędzie Skarbowym w ciągu 6 miesięcy od jego nabycia lub uprawomocnienia się orzeczenia sądowego o nabyciu spadku. Rozliczenie roczne spadkobiercy nie będzie musiało w takiej sytuacji wskazywać wartości masy spadkowej i podatku od spadku.

Sprzedaż ziemi rolnej

Jeżeli spadkobiercy, którzy odziedziczyli ziemię rolną zechcą ją sprzedać, to czy w takim przypadku będą musieli zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych z tego tytułu? Czy ich pity będą musiały uwzględniać dochód z tytułu zbycia odziedziczonej uprzednio ziemi rolnej?

Jeśli działkę rolną sprzedaje rolnik, a wchodzi ona w skład gospodarstwa rolnego, wówczas takie zbycie będzie zwolnione z podatku dochodowego, o ile po sprzedaży działka nie zmieni swojego rolniczego charakteru. Ustawa o PIT w art. 21 ust. 1 pkt 28 wskazuje, że zwolnione z podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu sprzedaży całości lub części nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Zwolnienie nie dotyczy jednocześnie przychodu, jaki został uzyskany przez podatnika w związku ze zbyciem gruntów, które w wyniku takiego działania utraciły swój rolny lub leśny charakter.

W rozpatrywaniu na mocy ustawy o PIT tego, czy przy zbyciu ziemi rolnej straci ona swój rolniczy charakter, bardzo istotna jest osoba nabywcy działki rolnej. Jeżeli nabywcą jest osoba, która nie jest rolnikiem i która nie zakupiła gruntów rolnych w celu powiększenia gospodarstwa rolnego, to uzyskany przychód ze sprzedaży ziemi rolnej nie może korzystać ze zwolnienia podatkowego. Z podobną sytuacją będziemy mieli do czynienia, jeśli nabywca ziemi rolnej zamierza na nabytym uprzednio gruncie prowadzić działalność gospodarczą.

Gruntem należącym do gospodarstwa rolnego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest grunt:

  • sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako użytek rolny lub jako grunt zadrzewiony i zakrzewiony na użytkach rolnych
  • niezajęty na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza
  • stanowiący własność lub będący w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
  • o łącznej powierzchni co najmniej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowego.

W przypadku, gdy to spadkobierca zbywa działkę rolną, nie zapłaci on podatku dochodowego od osób fizycznych, jeśli sprzedaż nieruchomości nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym została ona odziedziczona. Jeśli sprzedaż nastąpi jednak przed tym terminem, zwolnienie z podatku nadal będzie możliwe, a Pity podatnika nie będą uwzględniały wartości dochodu ze zbycia ziemi rolnej, jeśli dochód ten zostanie przeznaczony na określony cel mieszkaniowy, w tym na przykład na spłatę kredytu mieszkaniowego, nabycie mieszkania, czy rozbudowę domu.

Jeśli warunek ten nie zostanie spełniony, podatnik będzie zmuszony zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych ze zbycia ziemi rolnej i uzyskania z tego tytułu dochodu podlegającego opodatkowaniu i ujawnieniu w rozliczeniu podatkowym za dany rok, w którym dokonano sprzedaży ziemi rolnej.