Już 16 milionów Polaków rozliczyło się z podatku, dołącz do nich!

Program PITy 2017

Kiedy pożyczka staje się darowizną - jakie zeznanie Pit?


Udzielenie pożyczki wiąże się z określonymi skutkami podatkowymi, jeśli pożyczkodawca i pożyczkobiorca nie są spokrewnieni ze sobą w prostej linii. Pożyczka wewnątrz rodziny będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a zeznanie Pit podatników nie będzie musiało jej uwzględniać, choć konieczne będzie zgłoszenie faktu udzielenia pożyczki do Urzędu Skarbowego.

 

Podobnie będzie w przypadku, jeśli pożyczka zamieniona zostanie na darowiznę, choć w tym wypadku zwolnieniem z opodatkowania będzie objęty obdarowany, a nie darczyńca, który uprzednio był pożyczkodawcą. Zarówno pożyczka, jak i darowizna spowodują konieczność opłacenia podatku dochodowego do Urzędu Skarbowego, jeśli pożyczkodawca i pożyczkobiorca oraz darczyńca i obdarowany nie będą zaliczani do tzw. I grupy podatkowej. Czy zeznanie Pit pożyczkodawcy i pożyczkobiorcy muszą każdorazowo ujmować podatek PIT, jeśli pożyczka zostanie zamieniona na darowiznę?

Pożyczka a darowizna w przepisach podatkowych

Udzielenie pożyczki innej osobie powoduje powstanie po stronie pożyczkodawcy zobowiązania wobec fiskusa. Pożyczka musi zostać zgłoszona do Urzędu Skarbowego, a osoba udzielająca jej musi zapłacić podatek od dochodu uzyskanego z tytułu udzielonej pożyczki. Podatek nie zostanie pobrany, jeśli pożyczka będzie zgłoszona fiskusowi, ale była udostępniana pomiędzy członkami rodziny, należącymi do tzw. I grupy podatkowej. Podatek płacić może również pożyczkobiorca, jeśli mowa jest o pożyczce nieoprocentowanej.

Umowy pożyczki zawierane prywatnie obłożone są stawką podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2 proc. Podatnikiem jest osoba biorąca pożyczkę, a nie udzielająca jej. Podatek dochodowy płaci się od wynagrodzenia czy uzyskanych odsetek od pożyczki - jeśli płatnikiem jest pożyczkodawca, a od całości pożyczki, jeśli podatnikiem jest pożyczkobiorca.

W świetle obowiązującej ustawy o podatku od spadków i darowizn z dnia 28 lipca 1983 roku, darowizny podlegają opodatkowaniu, jako nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terenie Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Polski. To obdarowany jest obciążany podatkiem od darowizny, jak wskazuje art. 6 ust. 1 pkt 4 wspominanej ustawy, podatek od darowizny jest płacony przy nabyciu w drodze darowizny z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia.

Zamiana pożyczki na darowiznę powoduje, że darczyńca jest zwolniony z opodatkowania, ale nie może otrzymać żadnego świadczenia wzajemnego od obdarowanego. Z kolei, obdarowany musi zapłacić podatek od darowizny do Urzędu Skarbowego, chyba że ma prawo do zastosowania zwolnienia z podatku od otrzymanej darowizny.

Zwolnienie darowizny z podatku

Jeśli pożyczka zamieniona jest na darowiznę, a pożyczkodawca i pożyczkobiorca to członkowie najbliższej rodziny, można zastosować zwolnienie podatkowe. Podatek PIT od darowizny nie będzie opłacany, jeśli obdarowany na mocy art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn ma prawo do skorzystania ze zwolnienia podatkowego dla najbliższej rodziny. Objęci są nim najbliżsi darczyńcy, zaliczani do I grupy podatkowej:

  • małżonek,
  • zstępni,
  • wstępni,
  • pasierb i pasierbica,
  • rodzeństwo,
  • ojczym,
  • macocha.

Zgodnie z przytoczonym powyżej artykułem, zwalania się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez najbliższych darczyńcy, o ile:

  • Obdarowany zgłosi nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi Urzędu Skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego,
  • Obdarowany udokumentują, w przypadku, gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę wolną od podatku dla I grupy podatkowej - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Kwota wolna od podatku dla darowizn wynosi:

  • 9.637 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;
  • 7.276 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;
  • 4.902 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

Do II grupy podatkowej zaliczani są: zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych.

Jeśli darczyńca nie może zastosować zwolnienia podatkowego, darowiznę powinien ująć na druku SD-Z2.