Już 16 milionów Polaków rozliczyło się z podatku, dołącz do nich!

Program PITy 2017

Definicja statusu samotnego rodzica, czyli - samotne rodzicielstwo a zestawienie PIT


Jedną z preferencji dostępnych w ramach rocznych rozliczeniach podatkowych - jest możliwość złożenia deklaracji podatkowej jako samotny rodzic. Zestawienie PIT w takim wypadku jest zoptymalizowane pod kątem zmniejszenia obciążenia podatkowego podatnika. Komu zatem będzie przysługiwał status samotnego rodzica i na czym właściwie polega opodatkowanie preferencyjne takiego rodzica?...

 

Status samotnego rodzica w przepisach podatkowych

Samotne wychowywanie dziecka jest dla matki lub ojca dużym obciążeniem - fizycznym i psychicznym, a zwłaszcza materialnym. Jeden z  rodziców musi podołać wychowaniu dziecka i jego utrzymaniu. Fiskus dostrzega problemy takich osób, i aby ich odciążyć finansowo, oferuje możliwość sporządzenia zestawienia PIT w formie preferencyjnej. Trzeba jednak spełniać wszelkie wymagania ustawowe, aby dany podatnik został uznany przez Urząd Skarbowy rzeczywiście za samotnego rodzica.

Zasadniczo status samotnego rodzica przysługuje podatnikom, którzy w rzeczywistości sami wychowują i utrzymują dziecko, bez wsparcia drugiego rodzica czy partnera lub partnerki życiowej. Samotną matką lub samotnym ojcem będzie osoba, która bez wsparcia partnera, męża lub żony, ojca czy matki dziecka, wychowuje niepełnoletniego. Niemniej, nie jest to pełna definicja, jaka obowiązuje na gruncie przepisów podatkowych w odniesieniu do statusu samotnego rodzica. Ważne jest, aby rodzic faktycznie sam wychowywał dziecko, bez czynnego udziału w życiu rodzinnym, wychowywaniu i utrzymywaniu dziecka przez drugiego rodzica, partnera lub współmałżonka.

Przy ustalaniu prawa do preferencji podatkowej przeznaczonej dla samotnych rodziców - dobrze jest sięgnąć po definicję ustawową. Otóż zgodnie z ustawą z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych - status samotnego rodzica przysługuje tylko niektóry rodzicom. W art. 6 ust. 4 określono, że samotnym rodzicem będzie każda osoba, która jest rodzicem biologicznym lub zastępczym lub opiekunem prawnym, który ma obowiązek rozliczenia podatkowego z Urzędem Skarbowym i jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Dodatkowo, podatnik ten w roku podatkowym powinien samotnie wychowywać dzieci:

  • „1) małoletnie,
  •   2) bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
  •   3) do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, określonych w pierwszym przedziale skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej.”

O status samotnego rodzica należy wnioskować pisemnie do właściwego naczelnika Urzędu Skarbowego. Nie jest on przyznawany podatnikom automatycznie, nawet jeśli spełniają wszelkie przesłanki ku temu.

Na czym polega preferencja dla samotnego rodzica?

Samotny rodzic może składać roczne rozliczenia podatkowe PIT na preferencyjnych zasadach, o ile wcześniej stworzy i złoży pisemny wniosek o opodatkowaniu jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Jeśli podatnik rzeczywiście jest samotnym rodzicem, jego podatek zostanie określony, zgodnie z uprzednio złożonym wnioskiem, w rocznym zeznaniu podatkowym w podwójnej wysokości podatku, który obliczony zostanie od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dziecko lub dzieci. Do dochodów łącznych rodzica i dziecka nie wlicza się dochodów bądź przychodów opodatkowanych na zasadach ryczałtu, określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Preferencyjne rozliczenie roczne podatnika będącego samotnym rodzicem będzie możliwe tylko wtedy, gdy rozliczna się on z fiskusem na zasadach ogólnych, według dwustopniowej skali podatkowej – 18 i 32%. Taka preferencja będzie dostępna tylko w przypadku druków PIT-36 i PIT-37. Pierwszy z nich wypełniany będzie przez podatników uzyskujących dochody bez pośrednictwa płatnika, a drugi - za takim pośrednictwem. Oba formularze podatkowe powinny trafić do Urzędu Skarbowego w terminie do 30 kwietnia kolejnego roku podatkowego.

Ważne jest też i to, że samotny rodzic korzystając z preferencji przeznaczonej dla siebie, może również ująć w zeznaniu PIT ulgę na dziecko.