Już 16 milionów Polaków rozliczyło się z podatku, dołącz do nich!

Program PITy 2017

Czy osoba prywatna, fizyczna, która prawnie ogłosiła upadłość z tytułu długów - nadal rozlicza się ze skarbówką za pomocą rocznego zeznania PIT


Osoba fizyczna, prywatna, nieprowadząca działalności gospodarczej ma możliwość ogłoszenia upadłości konsumenckiej z tytułu swoich długów, które nie jest w stanie spłacić. Czy roczne zeznanie PIT takiej osoby po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej będzie ją uwzględniać? Jeśli tak, to w jaki sposób rozliczenie ze skarbówką ma ująć upadłość i jakie Pity w takim przypadku należy złożyć w Urzędzie Skarbowym?

 

Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze o upadłości konsumenckiej

W dniu 31 marca 2009 roku weszła w Polsce w życie ustawa z dnia 5 grudnia 2008 roku o zmianie ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Na mocy przepisów tej ustawy wprowadzono do polskiego prawa instytucję upadłości konsumenckiej, będącej procedurą oddłużeniową stosowaną przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej.

Nie każda osoba fizyczna mająca długi ma możliwość ogłoszenia upadłości. Taka sytuacja musi być podyktowana nadzwyczajnymi przesłankami, co oznacza, że postępowanie upadłościowe może być prowadzone wyłącznie wobec osób, których niewypłacalność wynika z wyjątkowych i niezależnych od nich okoliczności. Jeśli takie okoliczności nie występują, to jak wynika z Prawa upadłościowego i naprawczego, sąd może odrzucić wniosek o upadłość konsumencką. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy dłużnik zaciągnął zobowiązanie będąc niewypłacalnym, albo do rozwiązania stosunku pracy dłużnika doszło z przyczyn leżących po stronie pracownika lub za jego zgodą.

Dla dłużnika przywilejem jest upadłość konsumencka, więc z takiego procesu mogą skorzystać tylko dłużnicy, którzy wykonywali swoje zobowiązania. Pomimo upadłości, dłużnik musi dobrowolnie i rzetelnie współpracować z organami prowadzącymi postępowanie upadłościowe. W przeciwnym wypadku staje się osobą niewiarygodną i nie zasługuje na wszczęcie procedury oddłużania, przez co postępowanie upadłościowe jest umarzane na mocy istniejącego prawa.

Generalnie, upadłość konsumencką ta sama osoba może ogłosić raz na 10 lat, a taki sam termin odpowiada przedawnieniu roszczeń cywilnoprawnych.

W związku z istniejącymi przepisami ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, postępowanie upadłościowe konsumenckie prowadzi do oddłużenia upadłego i zaspokojenia, choć w pewnym zakresie, wierzycieli. W trakcie upadłości konsumenckiej przeprowadza się likwidację majątku upadłego, spienięża się jego majątek i zaspokaja należności zgłaszane przez jego wierzycieli. Jeśli w skład masy upadłościowej upadłego wchodził dom lub mieszkanie, wówczas z sumy uzyskanej z jego sprzedaży wydziela się upadłemu kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego za okres dwunastu miesięcy.

Zadaniem sądu jest wydanie postanowienia o ustaleniu planu spłaty wierzycieli upadłego, określającego w jakim zakresie i w jakim czasie, nie dłuższym niż pięć lat, upadły jest obowiązany spłacać należności niezaspokojone na podstawie planu podziału oraz jaka część zobowiązań upadłego, po wykonaniu planu spłaty wierzycieli, zostanie umorzona. W planie spłaty wierzycieli uwzględnia się wszystkie zobowiązania upadłego powstałe do dnia jego ustalenia.

Upadły  ma na mocy prawa obowiązek składania sądowi co roku, w terminie do końca kwietnia, sprawozdanie z wykonania planu spłaty wierzycieli za poprzedni rok kalendarzowy, w którym wykazuje osiągnięte przychody, spłacone kwoty oraz nabyte składniki majątkowe o wartości przekraczającej dwukrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę określonego w odrębnych przepisach. Do sprawozdania upadły dołącza kopię rocznego zeznania podatkowego.

Podatek od kwoty umorzenia

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej pociąga za sobą obowiązek rozliczenia się z fiskusem z tytułu kwoty umorzenia. Wierzyciel dłużnika, który ogłosił upadłość, ma możliwość zaliczenia do swoich kosztów uzyskania przychodów niespłaconą i umorzoną część należności. Umorzone zaległości po stronie podatnika ogłaszającego upadłość będą przychodem, który koniecznie trzeba wykazać w rozliczeniu rocznym Pity. Rozliczenie ze skarbówką musi uwzględniać wszelkie grupy przychodów, jakie podatnik uzyskał w poprzednim roku podatkowym, ze źródeł opodatkowanych podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Roczne zeznanie PIT konsumenta ogłaszającego na mocy Prawa upadłościowego i naprawczego, upadłość konsumenta, nie zawsze będzie uwzględniało jakiekolwiek przychody w związku z wszczęciem takiego postępowania. W poczet przychodów takiego podatnika muszą jednak zostać wliczone umorzone niespłacone należności. Od nich podatnik zobowiązany jest do opłacenia podatku dochodowego od osób fizycznych, według dwustopniowej skali podatkowej.

Jedynie w przypadku osób fizycznych prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą umorzenie w postępowaniu upadłościowym wierzytelności, nie stanowi przychodu do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Pity takich osób upadłych będą wolne od dodatkowych przychodów z tytułu dokonanego umorzenia. Jednakże, w niniejszym tekście mowa jest o upadłości konsumenckiej, czyli ogłaszanej przez osobę fizyczną, prywatną, a nie przedsiębiorcę. Będzie ona więc musiała w rozliczeniu ze skarbówką uwzględnić kwotę dodatkowego przychodu z tytułu umorzonej części długów.

Z uwagi na fakt, że w ramach upadłości konsumenckiej najczęściej wierzyciele nie odzyskują całości swoich długów, po ich stronie powstaje zobowiązanie podatkowe. Po zakończeniu okresu spłaty ustalonej części zadłużenia przez osobę fizyczną, powoduje, że wierzyciel dokonuje ostatecznego rozliczenia podatkowego, tj. dokonuje zaliczenia do kosztów podatkowych należności w chwili dokonania od niej odpisów aktualizujących.