Już 16 milionów Polaków rozliczyło się z podatku, dołącz do nich!

Program PITy 2017

Czy osoba na rencie chorobowej może prowadzić własną firmę - a jeśli tak, jak powinna rozliczać roczne PITy?


Osoby niezdolne do wykonywania pracy zawodowej na danym stanowisku pracy mogą uzyskać prawo do renty z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Renta z tytułu niezdolności do pracy, zwana również rentą chorobową, jest świadczeniem okresowym lub stałym. Prawo do renty chorobowej nie likwiduje jednak po stronie podatnika możliwości prowadzenia zarobkowej działalności gospodarczej.

 

Warto podkreślić, że w takim przypadku roczne PITy przedsiębiorców muszą w pewien sposób uwzględniać fakt, że przedsiębiorca jest jednocześnie rencistą. Jak powinien zostać sporządzony PIT przedsiębiorcy pobierającego rentę chorobową i czy w ogóle rozliczenie Pit musi wyszczególniać w gronie dochodów rentę chorobową?

Prawo do renty chorobowej

Renta chorobowa, czyli renta z tytułu niezdolności do pracy jest przyznawana wyłącznie ubezpieczonym w ZUS  osobom, na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Renta chorobowa przysługuje ubezpieczonym, spełniającym łącznie warunki:

  • Posiadanie zaświadczenia o niezdolności do pracy,
  • Posiadanie wymaganego, stosownego do wieku, w którym powstała niezdolność do pracy, okresu składkowego i nieskładkowego,
  • Powstanie niezdolności do pracy w okresach składkowych lub nieskładkowych, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.

Rentę chorobową otrzyma również osoba, która została uznana za całkowicie niezdolność do pracy, ma wymagany ok res składkowy i nieskładkowy oraz legitymuje się co najmniej 20-letnim, w przypadku kobiety, bądź 25-letnim, w przypadku mężczyzny, okresem składkowym i nieskładkowym.

Niezdolną do pracy uważa się osobę, która utraciła częściowo lub całkowicie zdolność do pracy zarobkowej, z powodu naruszenia sprawności organizmu oraz nie rokuje odzyskania tejże zdolności po przekwalifikowaniu na inny zawód. Niezdolność do pracy może być

  • Całkowita – czyli dana osoba nie może wykonywać jakiejkolwiek pracy,
  • Częściowa – czyli dana osoba nie może wykonywać pracy zgodnej z posiadanymi przez nią kwalifikacjami.

Długość okresu składkowego i nieskładkowego, wymagana do przyznania renty chorobowej, uzależniona jest od wieku osoby, w jakim powstała niezdolność do pracy. Okres ten może wynosić:

  • 1 rok - jeżeli niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 20 lat,
  • 2 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 20 do 22 lat,
  • 3 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 22 do 25 lat,
  • 4 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 25 do 30 lat,
  • 5 lat - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat.

Świadczeniobiorcy pobierający rentę rozliczają się z niej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Renta jest bowiem źródłem przychodu podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym, na mocy ustawy o PIT z dnia 26 lipca 1991 roku. Roczne PITy rencistów może rozliczyć ZUS. Płatnik podatku, jakim jest ZUS wystawia rencistom informację podatkową PIT-40A, na podstawie której wypełniają rozliczenie Pit samodzielnie, albo nie wysyłają swoich rozliczeń PIT do Urzędu Skarbowego i informacja PIT-40A staje się właściwym zeznaniem podatkowym. Przy samodzielnym rozliczeniu renta podlega wykazaniu w formularzu PIT-37 lub PIT-36.

Pobieranie renty i prowadzenie działalności

Generalnie nie ma przeciwwskazań co do tego, aby osoba prowadząca działalność gospodarczą pobierała jednocześnie rentę z tytułu niezdolności do pracy. Zakończenie aktywności zawodowej, równoznaczne z zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej będzie konieczne, jeśli dana osoba zostanie uznana za całkowicie niezdolną do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Renciści w pozostałych przypadkach stwierdzenia częściowej niezdolności do pracy mogą prowadzić własną firmę i kontynuować taką działalność zarobkową. Uzyskując rentę z tytułu niezdolności do pracy z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i przychody z działalności gospodarczej, muszą się z nich rozliczać – łącznie lub oddzielnie. Nie mogą pozostawić rozliczenia renty w rękach ZUS, bowiem osiągają poza nią dodatkowe przychody. Jeśli przychody z działalności gospodarczej opodatkowane zostały na zasadach ogólnych, według dwustopniowej, progresywnej skali podatkowej, to wówczas oba źródła przychodów można opodatkować łącznie, składając jedno rozliczenie Pit na druku PIT-36. Druk ten przeznaczony jest dla dochodów opodatkowanych skalą podatkową – 18 i 32%, pozyskanych bez pośrednictwa płatnika, a takimi dochodami są dochody pochodzące z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Jeśli jednak przychody lub dochody firmowe opodatkowane są w odmienny sposób, podatnik będzie musiał je rozliczyć na właściwym dla nich formularzu podatkowym:

  • PIT-36L przy opodatkowaniu podatkiem liniowym,
  • PIT-28 przy opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych,
  • PIT-16A przy opodatkowaniu kartą podatkową.

Takie dochody nie można rozliczać łącznie z dochodami z renty chorobowej. Jeśli podatnik stosuje odmienną formę opodatkowania dla działalności gospodarczej, od skali podatkowej, będzie rozliczał się z fiskusem z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych na dwóch drukach podatkowych, które mogą być składane w Urzędzie Skarbowym w odmiennych terminach rozliczenia podatkowego.