Już 16 milionów Polaków rozliczyło się z podatku, dołącz do nich!

Program PITy 2016

Czy aby zrzec się spadku, trzeba poinformować o tym fiskus


Spadek niekoniecznie musi prowadzić do wzbogacenia się spadkobierców. Często bywa i tak, że w spadku osoba zmarła pozostawia swoim spadkobiercom tylko długi, które po przyjęciu spadku w całości, są ich długami. W takiej sytuacji o wiele lepiej będzie zrzec się spadku. Czy spadkobierca będzie musiał opłacić wówczas podatek od spadku? Czy jego rozliczenie PIT będzie musiało ujmować wartość spadku, którego zrzekł się w odpowiedni sposób? Takie wątpliwości rozwiewają przepisy prawa podatkowego. Coroczne pity spadkobierców przyjmujących spadek muszą ujmować jego wartość i wartość podatku od spadku. Co jednak z formularzami pity spadkobierców zrzekających się spadku?

 

Przepisy prawa spadkowego

Proces spadkowy przebiega w Polsce zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks Cywilny. Art. 925 Kodeksu Cywilnego wskazuje, że „Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku”. Jednocześnie, nie musi on w rzeczywistości przyjąć spadku. Otwarcie spadku nie jest równoznaczne z nabyciem definitywnie rzeczy i praw majątkowych znajdujących się w masie spadkowej.

Zgodnie z art. 1012 prawa cywilnego, „spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić.”

Instytucja odrzucenia spadku dostępna jest dla spadkobierców testamentowych i ustawowych. Odrzucenie spadku musi być dokonane na mocy obowiązujących przepisów prawa. O przyjęciu lub odrzuceniu spadku spadkobierca musi zadecydować w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule swojego powołania do spadku. Jeśli w tym czasie spadkobierca nie złoży w sądzie odpowiedniego oświadczenia, jego brak reakcji zostanie potraktowany na mocy przepisów Kodeksu cywilnego jako jednoznaczne, proste przyjęcie spadku. Jeśli jednak nie wiedział o spadku, termin 6 miesięcy liczony jest od daty, w której spadkobierca nabył taką wiedzę.

Jak odrzucić spadek?

Zrzeczenie się spadku, czyli odmowa jego przyjęcia, wymaga złożenia stosownego oświadczenia o odrzuceniu spadku – w sądzie lub u notariusza, w wymienionym powyżej terminie. Spadkobierca podejmujący decyzję o odrzuceniu spadku w świetle prawa spadkowego jest traktowany w taki sposób, jakby w ogóle nie dożył otwarcia spadku, a więc spadkobiercą części przypadającej na niego spadku stają się jego dzieci, a później i wnuki. Zstępni spadkobiercy samodzielnie mogą podjąć decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, o ile są pełnoletni.

Podatek dochodowy a kwestie odrzucenia spadku

Podatek od spadku nie będzie płacony, ani ujmowany w rozliczeniu PIT spadkobiercy, który zrzekł się spadku. Składając coroczne pity nie będzie on musiał uwzględniać wartości spadku w swojej deklaracji. Odrzucenie spadku jest równoznaczne z pozbyciem się odpowiedzialności podatkowej za spadek. Pity spadkobiercy uwzględniać muszą tylko dochody, które rzeczywiście stały się jego udziałem w całym, poprzednim roku podatkowym i które podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w jakiejkolwiek formie.

Podatek od spadku jest ustalany wyłącznie w przypadku przyjęcia spadku. Posiłkować należy się przy tym przepisami ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn. Obowiązek podatkowy powstaje zasadniczo przy nabyciu w drodze dziedziczenia spadku. W praktyce, obowiązek zapłaty podatku od spadku powstaje z chwilą orzeczenia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku i uprawomocnienia się tego orzeczenia.

Fiskus nie musi zostać powiadomiony o odrzuceniu spadku. Obowiązek powiadomienia Urzędu Skarbowego o nabyciu spadku występuje, jeśli spadkobierca przyjmuje spadek. Wówczas składa on w Urzędzie Skarbowym zeznanie podatkowe SD-3 wraz z niezbędnymi dokumentami, które pozwolą na oszacowanie przez fiskusa podstawy opodatkowania podatkiem od spadku. Podatnik ma 14 dni od daty doręczenia mu przez organ podatkowy pisma ustalającego wartość podatku do zapłaty, aby wywiązać się z takiej płatności. Rozliczenie PIT dotyczące zgłoszenia nabycia spadku powinno być złożone we właściwym względem miejsca zamieszkania spadkodawcy Urzędzie Skarbowym, w terminie 1 miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego. Można uniknąć opłacania podatku od spadku, jeśli spadkobierca zaliczany jest do I grupy podatkowej i najbliższej rodzinie spadkodawcy. Wówczas trzeba tylko zgłosić fiskusowi fakt nabycia spadku na druku – SD-Z1.

Jeśli podatnik zrzeka się spadku, nie ma w związku z nim żadnych zobowiązań względem fiskusa.