Już 16 milionów Polaków rozliczyło się z podatku, dołącz do nich!

Program PITy 2017

Co oznacza termin "karny podatek PIT" i kto musi go zapłacić


Majątek zgromadzony przez podatnika powinien mieć pokrycie w uzyskiwanych przez niego przychodach w kolejnych latach podatkowych. Jeśli jednak koszty podatkowe wykazywane w rozliczeniach Pity polskiego podatnika są zdecydowanie wyższe od przychodów, albo stosunkowo wyższe, fiskus może przypuszczać, że część dochodów została ukrytych przez podatnika i nie został od nich opłacony podatek pit.

 

Jeśli taka sytuacja zostanie dowiedziona na gruncie postępowania podatkowego, to wówczas możliwe, że podatnik będzie musiał zapłacić karny podatek PIT. Kiedy i w jaki sposób taki podatek nakładany jest na podatnika? Czy można go uniknąć?

Kiedy podatek karny?

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych definiuje karny podatek PIT i wskazuje, kiedy jest on nakładany na podatnika. Art. 20 ust. 3 ustawy o pit wskazuje, że wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym przed poniesieniem tych wydatków lub zgromadzeniem mienia, pochodzącym z przychodów uprzednio opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. W takiej sytuacji może zostać nałożony na podatnika karny podatek PIT, czyli stawka karna podatku w wysokości aż 75% kwoty nieujawnionych przychodów. Taka stawka jest dotkliwa dla podatnika, bowiem musi on zwrócić fiskusowi większą część swojego dochodu. Wynika ona z art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o pit: od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach pobiera się podatek w wysokości 75% dochodu. Jest to w rzeczy samej karny podatek PIT, który ustalany jest w drodze decyzji organu podatkowego.  Niemniej jednak, w takiej sytuacji podatnik może jeszcze ponieść odpowiedzialność karną za swoje postępowanie.

Odpowiedzialność karno-skarbowa

Podatnik, któremu dowiedziono ukrywanie przychodów, nie tylko zostanie obciążony karnym podatkiem pit, ale na dodatek do sądu zostanie skierowany najprawdopodobniej akt oskarżenia przeciwko niemu. Organ podatkowy może pozwać w takiej sytuacji podatnika w związku z przestępstwem uchylania się od opodatkowania. Kodeks Karny Skarbowy jest podstawą dla nałożenia stosownej kary za takie przewinienie.  Uchylanie się od opodatkowania może być rozpatrywane jako wykroczenie lub przestępstwo skarbowe, w zależności od tego, jaka była kwota ukrytych przed fiskusem przychodów. Jeśli formularze Pity podatnika wielokrotnie ukrywały jego przychody, aby mógł on uniknąć opłacania wysokiego podatku dochodowego od osób fizycznych, wówczas może zostać pociągnięty on do odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe. Takiej odpowiedzialności będzie on mógł uniknąć, jeśli natychmiastowo po wykryciu nieprawidłowości przez Urząd Skarbowy, opłaci on należny fiskusowi podatek pit wraz z naliczonymi do dnia zwłoki odsetkami. Wówczas organ podatkowy może odstąpić od podawania sprawy do Sądu Administracyjnego.

W art. 54 ustawy z 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy wymienia się, jakie rodzaje kary mogą zostać nałożone na podatnika za uchylanie się od opodatkowania.

Podatnik, który uchylając się od opodatkowania, nie ujawnia właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nie składa deklaracji, przez co naraża podatek na uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności, albo obu tym karom łącznie. O ile kwota podatku narażająca Skarb Państwa na uszczuplenie ma niewielką wartość, wówczas sprawca tego czynu jest sądzony za wykroczenie skarbowe i podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.

Podatek karny i kara grzywny

Nałożenie karnego podatku Pit nie wyklucza możliwości nałożenia na podatnika sankcji karno-skarbowej przez Sąd Administracyjny. Możliwa jest więc kumulacja dwóch sankcji za ten sam rok. Podatnicy nieujawniający całymi latami w swoich rozliczeniach Pity przychodów do opodatkowania dopuszczają się naruszenia konstytucyjnego obowiązku płacenia podatków. Nie można ich zdaniem trybunału Konstytucyjnego, traktować pobłażliwe. Przewidziany karny podatek PIT w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 75% kwoty nieujawnionego przychodu nie jest w rzeczywistości sankcją karną, ale sankcją podatkową. Dlatego też Sąd Administracyjny dodatkowo może obciążyć podatnika sankcją karną z Kodeksu Karnego Skarbowego.

Podatnik może uniknąć nałożenia karnego podatku pit, jeśli w każdej swojej deklaracji Pity składanej w Urzędzie Skarbowym co roku, będzie wyszczególniał wszystkie swoje przychody podlegające opodatkowaniu i odprowadzał od nich podatek należny za dany rok fiskusowi.